Fransa, Almanya, İtalya, Polonya ve Birleşik Krallık savunma bakanlarından oluşan Beşli Grup (E5), 26 Ekim 2026’da ortak bir bildiri yayımladı. İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından duyurulan metinde, beş ülkenin Rusya’yı Avro-Atlantik güvenliği ve istikrarı açısından en acil ve uzun vadeli tehdit olarak değerlendirdiği belirtildi. Bildiride, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşının yanı sıra müttefik hava sahasını ihlalleri, sabotaj eylemleri ve çok alanlı hibrit saldırılardaki artışına dikkat çekildi. Bakanlar, bunların ittifakın birlik ve dayanışmasını zayıflatmadığını, aksine müttefik topraklarının bütünlüğünü korumaya yönelik kararlılığı güçlendirdiğini ifade etti.
Bakanlar, Avrupa’nın kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk alması gerektiği görüşünü paylaştıklarını açıkladı. Bu hedefin ABD ve tüm müttefiklerle yakın koordinasyon içinde hayata geçirileceği kaydedilen bildiride, ABD’nin vazgeçilmez bir müttefik olduğu ve Avrupa güvenliğine devam eden katkısının güçlü ve inandırıcı bir NATO için gerekli olduğu belirtildi. Daha fazla sorumluluğun, Avrupalı müttefiklerin NATO içinde güçlendirilmesiyle başlaması gerektiği ifade edildi.
NATO içinde daha güçlü Avrupa
Bildiride, "NATO içinde daha güçlü bir Avrupa" hedefiyle La Haye’de verilen ve Ankara’da vurgulanan taahhütlerin uygulanması ve üzerinde mutabık kalınan kapasite hedeflerine ulaşılması için somut adımların atıldığı kaydedildi. E5 ülkeleri, ittifak içinde daha fazla siyasi ve askeri liderlik üstleneceklerini, kuvvetlerini ve kabiliyetlerini ortak ve standartlaştırılmış gereksinimlere dayalı daha yakın savunma sanayii iş birliğiyle modernize edeceklerini bildirdi. Daha proaktif bir caydırıcılık ve savunma duruşu da dahil olmak üzere NATO’nun kolektif savunmasının güçlendirilmesi taahhüdü yinelendi.
Bakanlar ayrıca hazırlık, dayanıklılık ve tüm alanlarda gelişen tehditlere karşılık verme yeteneğine katkılarını artıracaklarını belirtti. Bu çerçevede NATO’nun belirlediği öncelik ve hedeflerle uyumlu kabiliyet geliştirmenin teşvik edileceği ifade edildi.
AB girişimlerine ilişkin vurgu
Metinde NATO’nun kolektif güvenliğin temel taşı olmayı sürdürdüğü belirtilirken, E5’in Avrupa’nın hareket kabiliyetini Avrupa Birliği dahil farklı çerçeve ve girişimler üzerinden destekleyeceği kaydedildi. Bakanlar, ulus öncülüğünde ve NATO ile uyumlu koordineli bir yaklaşımın önemini vurguladı. AB’nin ülkelerin NATO savunma kabiliyeti gereksinimlerini karşılamasına ve Avrupa’nın savunma hazırlığını güçlendirmesine yönelik çabaları takdirle karşılandı. AB savunma girişimlerinin NATO’yu tamamlaması, mükerrerlikten kaçınması ve belirli koşullar altında AB üyesi olmayan NATO müttefikleriyle anlamlı iş birliğine açık kalması gerektiği ifade edildi.
Ukrayna desteği ve gölge filo
Bildiride Ukrayna’ya desteğin siyasi, askeri ve mali olarak mevcut tüm araçlarla sürdürülmesi gerektiği vurgulandı. Ukrayna’nın kendini bugün ve gelecekte savunabilme kapasitesinin Avro-Atlantik kolektif güvenliği açısından kritik önem taşıdığı belirtildi. E5 ülkeleri, Rusya’nın gölge filosunun faaliyetleriyle uluslararası hukuka uygun biçimde ve ilgili ortaklarla koordinasyon içinde mücadeleyi sürdürme kararlılığını da yineledi.
Bakanlar, Ukrayna’nın sağlam güvenlik garantilerine dayanan kalıcı bir barış arayışında yanında durduklarını belirtti. "Gönüllüler Koalisyonu"nun, ateşkes ya da barış anlaşması sağlandıktan sonra sağlam ve inandırıcı güvenlik garantilerine katkı sunacağı kaydedildi.
Kaynak: İngiltere Savunma Bakanlığı
